Het bericht Zonsondergang op Terschelling verscheen eerst op Zenscapes Landschapsfotografie.

Het bericht Een paar dagen Terschelling verscheen eerst op Zenscapes Landschapsfotografie.

Het bericht Fotograferen in de mist – Het Drents-Friese Wold verscheen eerst op Zenscapes Landschapsfotografie.

Het bericht Terschelling – ‘Beach Series’ verscheen eerst op Zenscapes Landschapsfotografie.

Eén van de dingen die nog op mijn lijstje stond is het maken van nachtfoto’s, en van de Melkweg in het bijzonder. Waar kun je dat nu beter doen dan op één van de donkerste plekken in Nederland: Terschelling, uitgeroepen tot “Dark Sky” gebied.

In de duinen bij Midsland

De Boschplaat is het officiële “Dark Sky” gebied, maar er zijn op nog veel meer donkere plekken te vinden, eigenlijk overal waar je een beetje buiten de bebouwing loopt valt het al snel op hoeveel sterren je kunt zien. Zo ook even buiten Midsland, in de duinen bij Midsland-Noord.

Als je op het ‘Uitkijkpunt Midsland-Noord’ gaat staan, heb je een fantastisch uitzicht over het eiland. Een mooi plek voor dit experiment derhalve. Onderstaande foto’s zijn mijn eerste kennismaking met het fotograferen van de Melkweg…

Na een beetje bewerken, kwam de Melkweg nog beter naar voren.

Belangrijkste lessen voor nachtfotografie

Zoals je boven kunt zien, is mijn eerste poging nog redelijk geslaagd te noemen (al zeg ik het zelf). Echter, ik heb wel wat dingen geleerd:

• Zorg voor een lichtsterk objectief: ik heb gebruik gemaakt van een objectief dat ik vaak gebruik voor mijn landschapsfotografie, de Nikkor 18-35mm F/3.5-4.5F ED AF. Dit is niet bepaald een lichtsterk objectief (dat is ook niet vaak nodig voor landschapsfotografie omdat je veelal met statief werkt), dit zorgt ervoor dat de lens relatief weinig licht vangt tijdens dit type fotografie. Ook rekening houden met de zogenaamde 5oo-regel (zie link voor meer informatie), waarbij de maximale belichtingstijd tijdens nachtfotografie kan worden bepaald door het getal 500 te delen door de gebruikte brandpuntsafstand van het objectief, in dit geval dus 18mm. Dit om te voorkomen dat de sterren als een streep worden weergegeven. In dit geval was de maximale belichtingstijd dus 500 / 18 = 27,8 seconden. Dat is best lang en ook door de ISO-waarde op te schroeven naar 400 kon ik nog best wat details vastleggen. Maar stel je voor dat je een objectief hebt met maximale F-waarde van 1.8 dan scheelt dat dus 2 stops! (3.5 / 1.41 = 2.5, 2.5 / 1.41 = 1.8). Wat dus betekent dat je vier keer zoveel (per stop 2 x zoveel licht) vast kunt leggen in dezelfde sluitertijd.
• Zorg voor een interessante voorgrond: ik had van tevoren niet echt een locatie uitgekozen, en daar baal ik achteraf van. Hoewel de dennenbomen voor een mooi silhouet zorgen, denk ik dat foto’s krachtiger waren geweest bij een sterke voorgrond
• Zorg dat je precies weet wat de instellingen op je camera zijn: zoals gezegd was ik niet per se optimaal voorbereid. Ik was vergeten om een zaklamp bij me te steken (wel klaar gelegd, maar niet in mijn tas gestopt) en daar had ik op locatie veel last van. Hoewel  ik vrijwel alle instellingen en knopjes van mijn Nikon D750 wel kan dromen, is het werken in het aardedonker toch wel even iets anders: je ziet echt helemaal niks. En als je eenmaal een verkeerde toets, al dan niet per ongeluk, hebt ingedrukt of gedraaid is het fijn om te kunnen zien waar je mee bezig bent….

Komeet “Neowise” als bonus

Hoe vaak krijg je de kans op de komeet Neowise met het blote oog te zien? Precies, slechts één keer in de 7000 jaar :). Genoeg reden om deze ook gelijk eens proberen vast te leggen. Ik had me ingelezen, dus wist in welke richting ik moest kijken om de komeet te kunnen zien. Richting Midsland aan Zee, en dan iets naar meer naar westen.

In eerste instantie was Neowise lastig met het blote oog waar te nemen, maar naarmate het donkerder werd, was de komeet en zijn ‘staart’ steeds beter zichtbaar. Toch wel indrukwekkend om eens mee te maken.

Het bericht De Melkweg en komeet Neowise – Een experiment met nachtfotografie verscheen eerst op Zenscapes Landschapsfotografie.

Geen goede voorbereiding

Maar, helaas was ik niet goed voorbereid. Ten eerste had ik de eerste keer niet de getijdentabel bekeken, dus toen ik arriveerde lag de praam half onder water, en was niet bereikbaar. Erg jammer… De omgeving was echter prachtig, dus toch nog een paar mooie kustlandschappen kunnen vastleggen. Volgende keer beter!

Een herkansing

Vanochtend (1o april) een tweede poging gewaagd: om 7.15 zou het laagwater zijn, de zon zou rond 6.45 opkomen. Goede weersverwachtingen. Perfecte omstandigheden derhalve… Maar ik een paar dingen niet goed bestudeerd:

Het ‘laagwater’ was niet ‘laag’ genoeg, in vergelijking met echt laag water scheelde het wel bijna 1 meter, waardoor het slib nog steeds erg zacht was. Daarnaast had ik geen goede schoenen bij me, alleen maar laarzen. Hiermee was het onmogelijk om bij het wrak te komen. Na enkele meters het wad op gelopen te zijn, kwam ik al bijna vast te zitten. Aangezien ik in mijn eentje op pad was leek het met niet zo’n goed idee om met al mijn apparatuur nog verder te lopen. Het risico op een nat pak en schade aan mijn spullen was het me niet waard, helaas…  Het licht was echter prachtig, dus ik heb nog wel enkele foto’s gemaakt van de zonsopkomst boven het wad:

Door naar Paesens – Moddergat

Wierum ligt slechts een paar kilometer van het bekende waddendorp Paesens – Moddergat dus ik besloot om daar ook nog enkele foto’s te gaan maken. De laatste keer dat ik bij Paesens – Moddergat was alweer een tijdje geleden, en dit was bij zonsondergang. Daarom leek het met leuk om eens te kijken hoe deze locatie er bij lag bij zonsopkomst. En ik werd niet teleurgesteld…. Ook een prachtige locatie. Helaas had ik mijn auto iets te ver weg geparkeerd, waardoor ik veel tijd kwijt was met wandelen naar de juiste plek, maar daar zal ik een volgende keer rekening mee houden.

Wat mij direct opviel was de enorme hoeveelheid ganzen die zich in de buitengaatse polder ophielden. Op een gegevens moment kwamen er zoveel overvliegen, precies op het moment dat ik enkele foto’s aan het maken was. Dit voegt dan toch ook wel weer wat toe aan de foto vind ik zelf!

Even later kwam er een man, waarschijnlijk uit Paesens – Moddergat, zijn hond uitlaten. Dat vond ik ook wel grappig om vast te leggen op deze manier. Door de ‘uitgebeten’ zon lijkt het net of de man een portaal van licht inloopt.

Tijd voor wat afwisseling en experimenten

Omdat de zon eigenlijk al te hoog stond naar mijn mening vond ik het tijd voor wat experimentele foto’s. Ik wisselde mijn groothoek (18-35mm) voor een zoomlens (70-300mm), waarmee ik de verschillende houten elementen in de Waddenzee beter kon vastleggen. Ik heb steeds gekeken naar een combinatie van het hout, met een ander element. De ene keer was dit een stel ganzen dat overvloog, de andere keer was het de vuurtoren van Schiermonnikoog op de achtergrond. Hoewel het niet direct voor de hand ligt om deze foto’s te maken, wanneer er zoveel mooie elementen dichtbij zijn, ben ik toch wel tevreden met het resultaat. Het is wat anders dan normaal, maar de foto’s zijn wel sfeervol geworden.

Tot slot

Tenslotte heb ik nog een echt experimentele foto gemaakt, van een stukje wad waarin een fraai patroon was te ontdekken.

Al met al, een geslaagd avontuur; ik kom zeker nog een keer terug naar Wierum om het wrak vast te leggen (met het juiste schoeisel ;)).

Het bericht Wierum aan het Wad (en een beetje Paesens – Moddergat) verscheen eerst op Zenscapes Landschapsfotografie.

Wij zaten in een mooi huis in Baaiduinen, onder de waddendijk. Ik ben bekender met de ‘Noordzee’-kant van het eiland, zoals Midsland aan Zee, maar ik moet zeggen dat de polder ook erg fotogeniek was…

De aankomstdag

De eerste dag was het eigenlijk meteen raak: een mooie zonsondergang achter de dijk, waarbij de lucht mooi pastel kleurde en ik de mogelijkheid om enkele foto’s te maken waarbij de silhouetten van een paar mensen op de waddendijk ze net wat meer geven. Als er dan ook nog een zwerm vogels langs komt vliegen is wat mij betreft het plaatje compleet…

Oudjaarsdag

Na een gezellig middag in het strandpaviljoen “De Branding” wilden we de jaarwisseling gezellig afsluiten in het huis. Dus, op de fiets gesprongen om op tijd terug te zijn. Maar soms kom je dan zulke mooie omstandigheden tegen dat je wel móet stoppen om het vast te leggen. Terwijl we door de duinen van Midsland fietsen komt de mist opzetten en zorgt voor een schitterende verstrooiing en kleuring van het licht. Ons gezelschap fietst verderop, terwijl ik snel een paar foto’s maakt. Best goed gelukt vind ik zelf 😉

Al fietsende kwam ik nog het langs de ijsbaan, die er wel net zo glad bij lag als tijdens een vorstperiode. Ook hier kon ik het niet nalaten om enkele foto’s te maken, zo vaak heb je deze omstandigheden niet, waarbij het water glad als een spiegel is en de lucht een heerlijke kleur heeft.

Prachtige zondsondergang met zicht op “De Brandaris”

Zoals gezegd zaten we in Baaiduinen, waarbij we prachtig zicht hadden op de Brandaris, de vuurtoren van Terschelling. En de lucht was daar zo prachtig mooi dat ik het niet kon laten om toch mijn statief erbij te pakken en enkele karakteristieke landschapsfoto’s te schieten. De opkomende mist, de mensen in het weiland die naar de zonsondergang kijken, het licht van de Brandaris, al deze componenten maken het voor mij een zeer geslaagde foto.

En nog eentje… Ietsjes ingezoomd. Let ook op het mooie vuurwerk in rondom de Brandaris.

De uitsmijter; terwijl ik mijn statief oppak en naar binnen wil lopen valt mijn oog op een mooi karakteristiek huisje dat tussen twee boerderijen is ingeklemd. Daar wil ik nog wel een foto van maken… En, zoals zo vaak gebeurt er toch nog weer iets onverwachts: net op het moment dat ik de sluiter in druk, komt er een auto langsrijden. Met een sluitertijd van 30 seconden weet ik bijna zeker dat dit een mooi lichteffect gaat opleveren. En ja hoor, ook nu zorgt dit lichtspoor voor net wat meer in de foto.

Al met al een geslaagde week weg, met enkele mooie landschapsfoto’s in de ‘rugtas’. Volgende keer hopelijk weer!

P.S. Op de foto’s met mist was deze daadwerkelijk ook zo aanwezig, ik heb deze niet nabewerkt…

Het bericht Trip naar Terschelling verscheen eerst op Zenscapes Landschapsfotografie.

Te mooi om niet te delen

Deze foto’s zijn eigenlijk te mooi om niet te delen, hoewel het wellicht niet helemaal in mijn ‘landschapsfotografie-stijl’ past. Maar ik merk wel dat ik er steeds enthousiaster over raak, juist de combinatie van een lekkere (ochtend)wandeling in het bos, de sfeer en de rust maakt het voor mij iets waar ik zeker meer tijd aan ga besteden.

Voor nu deel ik drie foto’s van verschillende locaties (Het Fochteloërveen, bos in de buurt van Norg) die voor mij de herfst in volle glorie laten zien. Wellicht volgen er binnenkort meer, maar dan moet ik wel snel zijn…

Het bericht Bosfotografie in de herfst verscheen eerst op Zenscapes Landschapsfotografie.

Fotogeniek IJsselmeer

Al sinds mijn kinderjaren kom ik erg graag bij het IJsselmeer. De uitgestrekte watermassa, de leuke dorpjes (stadjes) langs de kust, de reflectie van het licht dat het elke dag weer anders maakt. Ik kan er geen genoeg van krijgen. In de winter is het helemaal een prachtige plek om te bezoeken: de rust die dan van het meer uitgaat laat mij zelf ook tot rust komen.

Dus toen de temperatuur begon te zakken en de winter toch nog zijn tanden liet zien, ben ik naar een plek gereden die ik nog van vroeger ken: Stavoren. Ik weet dat daar een paar stenen dammen onder de kust liggen, die met de ondergaande zon erg fotogeniek zijn. Maar wat het nu helemaal mooi maakte was de lichte sneeuwval die zorgde voor witte accenten én de aflandige (steenkoude) oostenwind. Deze combinatie komt niet zo vaak voor in Nederland.

De reis

‘s Ochtends toen ik het weerbericht las en naar buiten keek besloot ik mijn cameratas mee te nemen naar mijn werk in Joure en daarna door te rijden naar Stavoren. Dus zo gezegd, zo gedaan, rond vijf uur ingepakt en naar de IJsselmeerkust gereden. De reis er naar toe was al prachtig: de zon zakte al wat en het landschap werd in een goudgeel licht gezet. Ik koos ervoor om de ‘toeristische’ route te nemen, dus langs de kust: vlak na Oudemirdum gaat en klein weggetje de dijk op, waar je een prachtig uitzicht hebt, en via Mirns en Laaksum kwam ik ter hoogte van Skarl op de plek waar ik wilde zijn. Onderweg kriebelde het een enkele keer om uit te stappen en daar foto’s te gaan maken, bijvoorbeeld toen ik langs een aantal reeën reed om nog geen 2 meter afstand van de auto. Maar goed, ik had van tevoren een beeld in mijn hoofd van de foto die ik wilde schieten (bedankt voor deze les, Bas Meelker ;)) en kon ik gelukkig de aandrang weerstaan om bij elk mooi uitzicht te stoppen.

IJskoude wind, prachtige omgeving

Aangekomen parkeerde ik mijn auto onder de dijk (op een dam) en voelde direct de ijskoude wind door mijn wollen jas blazen. Gelukkig had ik mijn ski-jas meegenomen, mijn Sorel-winterlaarzen (een aanrader trouwens, wind- en waterdichte schoenen wanneer je in de winter gaat fotograferen, maar dat terzijde) en een muts. Gewapend tegen de elementen klom ik de dijk over en wat ik daar zag valt nauwelijks onder woorden brengen, zo mooi! Met sneeuw bestuifde stenen, die eruit zagen als suikerbrood, een prachtige reflectie van het licht in het water, een oostenwind in de rug (dus rustig water onder de dijk), afgemaakt met een mooie wolkenhemel. Perfect voor het plaatje in gedachten…

De foto’s

Ik heb diverse standpunten ingenomen, maar er waren twee (of eigenlijk drie) die ik de moeite waard vond. Een les die ik geleerd heb is dat je ook eigenlijk niet meer dan twee plekken moet kiezen op één locatie: dat zorgt voor een betere keuze voor je compositie en meer rust in je hoofd (en hopelijk daarmee ook op de foto). Het liefst kies ik één plek uit, maar wanneer ik maar weinig mogelijkheden heb en niet direct weer terug kom op een locatie dan zondig ik ook wel eens… Het resultaat van deze vooravond zijn dus drie foto’s geworden, waarbij de eerste twee de foto’s zijn die ik wilde maken en de laatste een ‘bonus’…

Ik heb geprobeerd om de kou en de rust vast te leggen, maar ook het mooie licht en de reflectie in het water. Daarvoor heb ik een grijsverloop filter gebruikt, om de voorgrond ook voldoende te kunnen belichten. Ik houd er niet van om mijn foto’s tot in extreme te bewerken om zo de kleur teveel te benadrukken, maar streef er naar om de foto een weergave te laten zijn van hetgeen ik heb gezien (en in mijn hoofd heb). Ik hoop dat dat gelukt is!

Het bericht IJskoud IJsselmeer bij Stavoren verscheen eerst op Zenscapes Landschapsfotografie.

In het Engels hebben ze een mooie term voor dergelijke foto’s, namelijke “cityscape”. Dit betreft dan een ‘artistieke weergave’ van het stedelijk landschap. Ik kan me daar wel in vinden.

Burdaard, een mooi dorp in Fryslân

Afgelopen weekend was ik in Burdaard, een dorp in het noorden van Fryslân. Het dorp heeft nog een echte ouderwetse uitstraling, waarbij ik ouderwets als positief beschouw! Bij avond is het bijna Anton Pieck-achtig: met de oude, karakteristieke huisjes (die overigens in een prima staat verkeren), de straatverlichting, de klinkers. Als het dan ook nog een beetje regenachtig is geweest en de straat het licht weerkaatst, dan gaat je hart als fotograaf toch wel sneller kloppen.

Karakteristieke elementen

Als landschapsfotograaf ga je op zoek naar karakteristieke elementen, een molen, een brug, elementen in het water, en probeer je daar een compositie omheen te ‘bouwen’. Wat dat betreft scoort Burdaard hoog: er is volop water, er staan prachtige huisjes, het heeft een (nog werkende!) molen: “De Zwaluw”.

Ik heb een wandeling door het dorp gemaakt en de sfeer zo goed mogelijk proberen te vangen in beelden.

Is dat gelukt? Laat een reactie achter als je iets kwijt wilt 😉

Het bericht Cityscape – Blauwe uur in Burdaard verscheen eerst op Zenscapes Landschapsfotografie.